(Tieudung.vn) – Từ đầu năm đến nay, thị trường bất động sản (BĐS) ghi nhận nhiều dấu hiệu khởi sắc, đặc biệt là phân khúc các dự án đầu tư xây dựng hạ tầng để chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho người dân tự xây dựng nhà ở. Theo báo cáo từ Bộ Xây dựng, hàng loạt chỉ tiêu tăng trưởng tích cực cho thấy niềm tin của nhà đầu tư và người dân đang dần quay trở lại, tạo cú hích quan trọng đối với quá trình tái cân bằng thị trường.
Tăng trưởng ấn tượng
Cụ thể, số lượng dự án được cấp phép mới trong quý II/2025 đạt 20 dự án với quy mô 2.658 lô/nền, tương ứng 181% so với quý I/2025 và 125% so với cùng kỳ năm 2024. Đối với các dự án đang triển khai xây dựng, có tổng cộng 478 dự án với quy mô 19.550 lô/nền, đạt 97,5% so với quý I và 97% so với cùng kỳ năm 2024. Đặc biệt, nhóm dự án đủ điều kiện đưa vào kinh doanh ghi nhận mức tăng trưởng đột biến: 38 dự án với 4.802 lô/nền, tương ứng 223,5% so với quý I và 190% so với cùng kỳ năm 2024.
Đây được coi là nhóm chỉ tiêu phản ánh rõ nét nhất xu hướng phục hồi của thị trường BĐS. Điều này cho thấy sự nỗ lực của các địa phương, trong việc tháo gỡ thủ tục về đầu tư xây dựng hạ tầng, đồng thời phản ánh nhu cầu thực tế của thị trường đối với loại hình đất ở có hạ tầng hoàn chỉnh, giúp người dân chủ động lựa chọn thiết kế theo nhu cầu.
Theo Phó Chủ tịch câu lạc bộ BĐS Hà Nội Nguyễn Thế Điệp, nguyên nhân của sự khởi sắc này là do chính sách điều hành vĩ mô ổn định đã khôi phục niềm tin của nhà đầu tư. Từ cuối năm 2024, Chính phủ, Thường trực Chính phủ và các Bộ, ngành đã vào cuộc quyết liệt, chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước mở rộng hơn tín dụng đối với các dự án BĐS có pháp lý đầy đủ. Đồng thời, gói tín dụng ưu đãi dành cho người mua nhà ở thương mại giá thấp, nhà ở xã hội… đã tạo điều kiện cho người dân tiếp cận dòng vốn với lãi suất phù hợp. Cùng với đó là một loạt các quy định pháp lý mới được ban hành tạo hành lang thông thoáng, qua đó rút ngắn thời gian thẩm định hồ sơ, hạn chế tình trạng chồng chéo giữa Luật Đất đai, Luật Đầu tư và Luật Quy hoạch.
.jpg)
Số lượng các dự án hạ tầng để chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho người dân tự xây dựng nhà ở tăng mạnh.
“Xu hướng dịch chuyển dân cư và nhu cầu về nhà ở gắn với không gian sống linh hoạt tăng mạnh. Sau đại dịch Covid-19, người dân có xu hướng tìm kiếm các khu vực ngoại thành, vùng ven có hệ thống hạ tầng giao thông kết nối tốt. Việc khởi công và đưa vào vận hành hàng loạt tuyến đường vành đai, cao tốc mới đã tạo động lực mạnh mẽ cho các dự án hạ tầng đất ở phát triển” – ông Nguyễn Thế Điệp phân tích.
Ở góc độ quy hoạch, ThS. KTS Trần Tuấn Anh – chuyên gia về quy hoạch đô thị cho rằng, sự gia tăng của các dự án đầu tư xây dựng hạ tầng để chuyển nhượng quyền sử dụng đất không chỉ tăng nguồn cung sản phẩm phù hợp với nhu cầu ở thực mà còn tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh tới các ngành nghề khác. Vì cứ 1 đồng đầu tư vào lĩnh vực xây dựng và BĐS sẽ kéo theo thêm khoảng 1,5 – 1,6 đồng giá trị gia tăng từ các lĩnh vực vật liệu xây dựng, sản xuất nội thất, logistics…
Các dự án hạ tầng đất ở góp phần giảm tải cho khu vực trung tâm, hạn chế tình trạng quá tải hệ thống hạ tầng kỹ thuật và xã hội. Khi người dân dịch chuyển ra những khu vực đã có hạ tầng đồng bộ, áp lực liên quan tới ùn tắc giao thông, thiếu trường học, bệnh viện… tại đô thị lõi sẽ giảm đáng kể. Đồng thời, sự hình thành những khu dân cư mới cũng tạo điều kiện phát triển mạng lưới thương mại, dịch vụ, nâng cao chất lượng đời sống của người dân địa phương.
“Mặt khác, các dự án này cũng tạo nguồn thu ổn định cho ngân sách Nhà nước thông qua tiền sử dụng đất, phí xây dựng, thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp… Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong giai đoạn nhiều địa phương gặp khó khăn về thu ngân sách do sản xuất, kinh doanh bị suy giảm sau đại dịch” – ThS. KTS Trần Tuấn Anh nhìn nhận.
Cần đảm bảo sự minh bạch, lành mạnh
Theo PGS.TS Trần Kim Chung – nguyên Phó Viện trưởng nghiên cứu kinh tế T.Ư (CIEM), tuy thị trường ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực, nhưng vẫn còn một số rủi ro tiềm ẩn cần được các cơ quan quản lý Nhà nước lưu ý. Thứ nhất, tình trạng đầu cơ thu gom lô nền tại một số khu vực hạ tầng chưa đồng bộ có thể khiến giá đất tăng không hợp lý, gây rối loạn thị trường. Để tránh việc bị thao túng giá, các địa phương cần tăng cường kiểm tra, giám sát quá trình chuyển nhượng lô/nền, đồng thời công khai thông tin quy hoạch để người dân nắm rõ.
Thứ hai, cần đảm bảo việc triển khai xây dựng đúng theo tiến độ đã cam kết, tránh tình trạng chỉ thực hiện xây dựng một phần hạ tầng tối thiểu nhằm đủ điều kiện đưa vào kinh doanh, sau đó kéo dài việc hoàn thiện, ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân. Thứ ba, quá trình phát triển các dự án cần được đặt trong tổng thể quy hoạch phát triển đô thị, dân cư. Việc ồ ạt phê duyệt những dự án hạ tầng đất ở nếu thiếu đồng bộ với định hướng phát triển giao thông, công nghiệp – dịch vụ sẽ gây ra tình trạng thiếu việc làm tại chỗ, người dân phải di chuyển xa mới có thể làm việc, dẫn đến chi phí xã hội tăng cao…
.jpg)
Cần có giải pháp để ngắn chặn việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho người dân tự xây dựng nhà ở dẫn đến việc thu gom đất làm tăng giá bất hợp lý.
“Trong thời gian tới, để tiếp tục duy trì đà tăng trưởng và phát triển bền vững đối với thị trường BĐS nói chung và nhóm dự án hạ tầng phục vụ người dân tự xây dựng nhà ở nói riêng, cần tập trung vào các giải pháp như: Đẩy nhanh tiến độ sửa đổi các luật liên quan (Luật Đất đai, Luật Kinh doanh BĐS, Luật Nhà ở), đảm bảo thống nhất, đồng bộ;Tăng cường kiểm soát rủi ro tín dụng BĐS theo hướng chọn lọc, ưu tiên dự án phục vụ nhu cầu ở thực; Hoàn thiện cơ chế chia sẻ thông tin giữa cơ quan quản lý Nhà nước và doanh nghiệp; Khuyến khích phát triển đồng bộ các tiện ích xã hội; Và tăng cường sự phối hợp với các địa phương lân cận trong quy hoạch vùng nhằm tạo chuỗi đô thị liên kết” – PGS.TS. Trần Kim Chung đề xuất.
Theo nhận định, sự gia tăng mạnh mẽ về số lượng dự án được cấp phép mới, dự án đủ điều kiện kinh doanh là tín hiệu quan trọng phản ánh sự chuyển biến rõ rệt của thị trường BĐS. Không chỉ tạo điều kiện để người dân có cơ hội tiếp cận đất ở với giá hợp lý, các dự án này còn là lực kéo giúp nhiều lĩnh vực kinh tế khác bứt tốc. Tuy nhiên, để bảo đảm hiệu quả và phát triển bền vững, cần tiếp tục duy trì sự giám sát chặt chẽ của các cơ quan quản lý Nhà nước, theo dõi sát diễn biến thị trường để kịp thời điều chỉnh chính sách điều hành khi có dấu hiệu lệch pha.
“Cần phải sớm thiết lập cơ sở dữ liệu công khai về các dự án hạ tầng, thị trường càng minh bạch thì càng hạn chế được đầu cơ và các hành vi đẩy giá bất hợp lý. Ngoài ra, cần tiếp tục duy trì gói tín dụng ưu đãi cho người mua đất nhằm xây dựng nhà ở tại những dự án có hạ tầng hoàn chỉnh, nhưng đi kèm điều kiện chặt chẽ để bảo đảm dòng vốn đi đúng vào những dự án phục vụ nhu cầu ở thực” TS Nguyễn Văn Đính – Phó Chủ tịch Hiệp hội BĐS Việt Nam khuyến nghị.
