Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 31/2026 về các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sau khi sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, sắp xếp đơn vị hành chính.
Nghị quyết nêu rõ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh được toàn quyền quyết định việc quản lý, khai thác các cơ sở nhà, đất dôi dư và các cơ sở nhà, đất dôi dư giao cho tổ chức quản lý, kinh doanh nhà của địa phương quản lý, khai thác, kể cả các cơ sở nhà, đất do các cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc trung ương quản lý nhưng đã chuyển giao cho địa phương quản lý, xử lý hoặc địa phương thu hồi, đảm bảo lợi ích tổng thể kinh tế, xã hội của địa phương; kiểm soát chặt chẽ các yếu tố ảnh hưởng tới quốc phòng, an ninh quốc gia, môi trường.
Việc khai thác nhà, đất giao cho tổ chức quản lý, kinh doanh nhà được thực hiện đối với cả các cơ sở nhà, đất chưa có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bị thất lạc; không phải đáp ứng yêu cầu phù hợp về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch đô thị và nông thôn khi thực hiện việc khai thác.
Trụ sở UBND quận Bắc Từ Liêm (cũ) hiện đã được chuyển đổi công năng thành Bệnh viện Lão Khoa Hà Nội (Ảnh: Ngọc Tân).
Tổ chức quản lý, kinh doanh nhà được chủ động lập phương án quản lý, khai thác nhà, đất được giao quản lý (trong đó xác định cụ thể danh mục nhà, đất đề xuất bố trí cho các cơ quan, tổ chức, đơn vị sử dụng tạm thời; danh mục nhà, đất cho thuê theo từng phương thức, thời hạn cho thuê đối với từng cơ sở nhà, đất), báo cáo cơ quan quản lý cấp trên (nếu có) để báo cáo, đồng thời xin ý kiến chủ tịch UBND cùng cấp về phương án.
Trên cơ sở ý kiến đồng ý của chủ tịch UBND cùng cấp, tổ chức quản lý, kinh doanh nhà thực hiện việc quản lý, khai thác mà không phải lập, điều chỉnh, bổ sung Kế hoạch quản lý, khai thác nhà, đất để bảo đảm tiến độ đưa nhà, đất vào khai thác.
Việc lập, xin ý kiến về phương án có thể thực hiện đối với từng cơ sở nhà, đất hoặc nhiều cơ sở nhà, đất để bảo đảm thời hạn đưa vào khai thác theo yêu cầu của cơ quan, người có thẩm quyền.
Chính phủ cũng nêu rõ việc cho thuê nhà gắn với quyền sử dụng đất (cho thuê nhà) do tổ chức quản lý, kinh doanh nhà quản lý, khai thác được thực hiện theo phương thức niêm yết giá, phương thức chào giá cạnh tranh quy định và không phải thực hiện đấu giá, đấu thầu.
Liên quan việc giao nhà, đất cho tổ chức quản lý, kinh doanh nhà để quản lý, khai thác, Chính phủ quy định trường hợp nhà, đất dôi dư có Quyết định chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý mà cơ quan tiếp nhận tài sản chuyển giao hoặc cơ quan được giao nhiệm vụ tiếp nhận tài sản chuyển giao là tổ chức quản lý, kinh doanh nhà thì không phải làm thủ tục giao nhà, đất
Sau khi tiếp nhận, tổ chức quản lý, kinh doanh nhà có trách nhiệm quản lý, khai thác nhà, đất theo quy định.
Trường hợp nhà, đất dôi dư đã có quyết định giao, điều chuyển, chuyển giao, giao nhiệm vụ tiếp nhận cho tổ chức quản lý, kinh doanh nhà cấp xã mà nay có nhu cầu giao lại cho tổ chức quản lý, kinh doanh nhà cấp tỉnh và ngược lại thì chủ tịch UBND cấp tỉnh điều chỉnh lại quyết định cho phù hợp.
Nếu đã có quyết định giao nhưng không phù hợp để quản lý, khai thác mà cần phải xử lý thì chủ tịch UBND cấp tỉnh điều chỉnh lại quyết định cho phù hợp.
Thời hạn cho thuê nhà tối đa 10 năm
Về thời hạn cho thuê nhà, Chính phủ quy định tối đa 10 năm và được gia hạn không khống chế số lần nếu đáp ứng điều kiện quy định.
Trường hợp địa phương có nhu cầu cho thuê nhà trên 10 năm thì cơ quan, người có thẩm quyền quyết định thu hồi hoặc chuyển giao nhà, đất về địa phương quản lý, xử lý hoặc chủ tịch UBND cấp tỉnh điều chỉnh lại quyết định để thực hiện giao đất, cho thuê đất theo quy định của pháp luật về đất đai.
Thời hạn thực hiện các cơ chế, chính sách đặc thù quy định tại nghị quyết này là 5 năm, kể từ ngày nghị quyết này có hiệu lực thi hành (24/6).
Sau khi kết thúc thời hạn này, các cơ sở nhà, đất đang triển khai thực hiện theo các cơ chế, chính sách đặc thù quy định tại đây được tiếp tục thực hiện cho đến khi hoàn thành việc xử lý theo quyết định của cơ quan, người có thẩm quyền hoặc kết thúc thời hạn cho thuê (đối với các cơ sở nhà, đất được khai thác, cho thuê).
