Theo đề xuất, tỷ lệ tối đa ngân quỹ Nhà nước được phép gửi tại ngân hàng thương mại sẽ được nâng từ 50% lên 60%, áp dụng từ thời điểm Nghị quyết được Chính phủ ký ban hành đến hết ngày 28/2/2026. Sau mốc thời gian này, các khoản tiền gửi có kỳ hạn đã thực hiện trước đó được phép duy trì đến ngày đáo hạn, song phải bảo đảm số dư đến ngày 31/3/2026 không vượt quá mức trần theo quy định tại Nghị định số 24/2016/NĐ-CP, đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 14/2025/NĐ-CP.
Giải pháp tình thế trong giai đoạn cao điểm thanh khoản
Theo Kho bạc Nhà nước, đề xuất điều chỉnh hạn mức được xây dựng trên cơ sở đánh giá thực tiễn điều hành ngân quỹ và diễn biến thanh khoản của thị trường tiền tệ thời gian gần đây. Thực tế cho thấy, dù Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, song vẫn còn một lượng không nhỏ ngân sách đã được bố trí nhiệm vụ chi cụ thể nhưng chưa giải ngân kịp thời, hình thành nguồn ngân quỹ tạm thời nhàn rỗi.
 |
| Đề xuất nâng hạn mức gửi ngân quỹ Nhà nước: Cân bằng an toàn ngân sách và ổn định thị trường tiền tệ dịp Tết |
Trong khi đó, tăng trưởng tín dụng của hệ thống ngân hàng đang diễn ra khá mạnh, còn khả năng huy động vốn của nhiều ngân hàng thương mại chưa theo kịp nhu cầu cho vay. Điều này khiến thanh khoản thị trường tiền tệ có thời điểm chịu áp lực đáng kể, đặc biệt trên thị trường liên ngân hàng, nơi lãi suất các kỳ hạn ngắn dưới một tháng từng duy trì ở mức cao 6,5 – 7,5%/năm. Diễn biến này không chỉ làm gia tăng chi phí vốn của các tổ chức tín dụng, mà còn hạn chế khả năng đầu tư vào trái phiếu Chính phủ.
Trong bối cảnh đó, việc Kho bạc Nhà nước gửi ngân quỹ Nhà nước tạm thời nhàn rỗi tại các ngân hàng thương mại được xem là một công cụ hỗ trợ thanh khoản quan trọng, góp phần giảm áp lực lãi suất và ổn định thị trường tiền tệ trong ngắn hạn.
Thận trọng giữa hỗ trợ thị trường và bảo đảm an toàn ngân sách
Bộ Tài chính thẳng thắn nhìn nhận, việc nâng hạn mức gửi ngân quỹ Nhà nước trong giai đoạn này có thể làm gia tăng áp lực trong việc đáp ứng kịp thời các nhu cầu chi ngân sách, nhất là chi an sinh xã hội và giải ngân vốn đầu tư xây dựng cơ bản. Tuy nhiên, với cơ chế điều hành chủ động của Kho bạc Nhà nước và sự phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Nhà nước, giải pháp này được đánh giá là cần thiết và phù hợp trong bối cảnh hiện nay.
Theo dự thảo Nghị quyết, Kho bạc Nhà nước được giao chủ động điều hành số dư tiền gửi có kỳ hạn tại các ngân hàng thương mại, bảo đảm an toàn thanh khoản và không vượt quá hạn mức được phê duyệt. Đồng thời, Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước có trách nhiệm phối hợp linh hoạt, hiệu quả trong điều hành chính sách tài khóa – tiền tệ, hướng tới mục tiêu kép là hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.
Song song đó, các bộ, ngành và địa phương tiếp tục được yêu cầu đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách Nhà nước và từng bước thu hẹp quy mô nguồn ngân quỹ tạm thời nhàn rỗi.
Tác động dài hạn và những điều cần lưu ý
Đáng chú ý, theo lộ trình thực hiện Thông tư số 26/2022/TT-NHNN, từ ngày 1/1/2026, các khoản tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước tại ngân hàng thương mại sẽ không còn được tính vào công thức xác định tỷ lệ cho vay so với huy động (LDR). Quy định này được dự báo sẽ tác động mạnh tới các ngân hàng vốn lâu nay phụ thuộc đáng kể vào nguồn vốn ngân quỹ Nhà nước để cải thiện các chỉ số thanh khoản.
Trong bối cảnh đó, việc điều chỉnh tăng hạn mức gửi ngân quỹ Nhà nước lần này mang tính chất hỗ trợ ngắn hạn, giúp thị trường tiền tệ “hạ nhiệt” trong giai đoạn cao điểm, song không làm thay đổi xu hướng dài hạn là siết dần sự phụ thuộc của hệ thống ngân hàng vào nguồn vốn đặc thù này.
Từ góc độ điều hành, đề xuất của Bộ Tài chính cho thấy nỗ lực cân bằng giữa yêu cầu bảo đảm an toàn ngân sách Nhà nước và nhiệm vụ phối hợp cùng Ngân hàng Nhà nước ổn định thị trường tiền tệ. Đây cũng là bài toán quen thuộc nhưng ngày càng phức tạp trong bối cảnh nền kinh tế vận hành với áp lực thanh khoản mang tính chu kỳ, đặc biệt vào những thời điểm nhạy cảm như dịp cuối năm và Tết Nguyên đán.
