Không chỉ ngư dân chật vật vì chi phí chuyến biển tăng cao, các doanh nghiệp thủy sản cũng đối mặt với “bài toán” chi phí đầu vào và vận tải leo thang.
Ngư dân chật vật trước những chuyến biển
Sau 15 ngày bám biển tại ngư trường Trường Sa, tàu cá BĐ 97062-TS cập Cảng cá Quy Nhơn (tỉnh Gia Lai) với khoảng 30 tấn cá nục. Sản lượng này được tiêu thụ với giá dao động từ 20.000 – 29.000 đồng/kg tùy loại, giúp chuyến biển vẫn có lãi sau khi trừ các chi phí. Tuy nhiên, đằng sau kết quả khả quan ấy là nỗi lo ngày càng lớn của ngư dân khi giá nhiên liệu liên tục leo thang.
Theo anh La Thành Đạt (thuyền viên trên tàu), thông thường, chi phí cho một chuyến biển chỉ khoảng 200 triệu đồng, nhưng nay đã tăng lên mức 250 – 300 triệu đồng do giá dầu tăng mạnh.
Việc đội chi phí khiến lợi nhuận bị thu hẹp đáng kể, kéo theo thu nhập của 14 lao động trên tàu giảm sút. “Nếu giá dầu cứ tiếp tục neo cao như hiện nay, chúng tôi cũng không biết chuyến sau có tiếp tục ra khơi hay không”, anh Đạt chia sẻ.
Những ngày này, ông La Thành Trấn (tài công tàu BĐ 99026 TS) đều thở dài khi đọc thông tin điều chỉnh giá xăng dầu. Trước đây, mỗi chuyến biển tàu cần tiêu thụ khoảng 6 – 7 tấn dầu. Khi giá dầu ở mức khoảng 19.000 đồng/lít, hoạt động đánh bắt vẫn đảm bảo có lãi để chia cho bạn thuyền. Nhưng với mức giá tăng cao bất thường hiện nay, bài toán hiệu quả kinh tế trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.
Dù thu nhập có nguy cơ giảm, ông Trấn cùng các bạn thuyền vẫn phải ra khơi để duy trì sinh kế. “Tôi là tài công được trả khoảng 10 triệu đồng/tháng, bạn thuyền khoảng 7 triệu đồng/tháng. Nếu tình hình này kéo dài thì thu nhập chắc chắn giảm, nhưng không đi biển thì cũng không biết làm việc gì khác”, ông Trấn nói.
Không chỉ tại Gia Lai, ngư dân nhiều tỉnh miền Trung cũng rơi vào cảnh “tiến thoái lưỡng nan” khi ra khơi thì lo thua lỗ, nhưng nằm bờ lại không có thu nhập.
Tại cảng cá Đông Tác (tỉnh Đắk Lắk), ông Trần Ngọc Vũ cho biết, mỗi chuyến biển tàu của ông cần khoảng 5.000 lít dầu, với giá tăng cao như hiện tại, ông phải tốn khoảng 150 triệu tiền dầu, chưa tính các phí tổn khác như lương thực, đá lạnh, công bạn…
Nhưng điều khiến ông Vũ lo nhất là đầu vào tăng nhưng đầu ra bấp bênh. Nếu đánh bắt không đạt sản lượng hoặc giá hải sản xuống thấp, chuyến biển coi như lỗ nặng. Với giá bán cá ngừ khoảng 102.000 đồng/kg dù đánh bắt được nhiều vẫn không có lời, giá cá phải nâng lên 130.000 đồng/kg ngư dân mới đủ bù phí tổn.
“Trước đây, chỉ cần gọi bên cung ứng dầu trước giờ tàu đi là được bơm ngay, nay phải gọi đặt trước 2 – 3 ngày mới có, do lượng dầu bán ra cũng có hạn, trong khi nhu cầu tàu xuất bến nhiều”, ông Vũ thông tin.
Doanh nghiệp thủy sản lao đao
Không chỉ ngư dân, doanh nghiệp thủy sản cũng đang chịu áp lực lớn từ giá nhiên liệu. Bà Nguyễn Thị Phi Anh, Tổng Giám đốc CTCP Thủy sản và Thương mại Thuận Phước cho biết, giá xăng tăng liên tục tác động mạnh đến chi phí xuất khẩu, nguyên liệu đầu vào, nhân công.
Đáng chú ý, theo bà Anh, chi phí vận tải nội địa tăng “phi mã”, trong khi cước vận chuyển quốc tế biến động không đáng kể. Cụ thể, chi phí vận chuyển tôm nguyên liệu từ các tỉnh như Bạc Liêu, Cà Mau đã tăng từ 37 triệu đồng/chuyến lên 44 triệu đồng, hiện khoảng 50 triệu đồng/chuyến. Trong khi đó, cước tàu xuất khẩu sang Nhật Bản chỉ ở mức khoảng 22 triệu đồng/container 40 feet.
Bà Anh đánh giá, tình trạng “té nước theo mưa” khi nhiều đơn vị vịn vào giá xăng dầu để tăng giá dịch vụ, vật tư đầu vào khiến doanh nghiệp càng thêm khó khăn.
Có những đơn vị cung cấp bao bì báo tăng giá tới 40%, trong khi tỷ trọng chi phí nhiên liệu trong sản phẩm này không lớn đến vậy. “Khi giá đã tăng thì rất khó giảm xuống, vì vậy cần có sự can thiệp để kiểm soát”, bà Anh cho hay.
Cũng theo Tổng Giám đốc CTCP Thủy sản và Thương mại Thuận Phước, khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn cũng như giá xăng dầu tăng khiến doanh nghiệp gặp rất nhiều khó khăn. Thông thường quý I các năm, kim ngạch xuất khẩu của doanh nghiệp đạt từ 30 – 40 triệu USD, nhưng năm nay giảm xuống còn khoảng hơn 20 triệu USD.
“Rất mong các cơ quan quản lý, các hệ thống ngân hàng, các cơ quan liên quan có giải pháp tháo gỡ khó khăn, đặc biệt là việc tiếp cận nguồn vốn, đẩy nhanh việc hoàn thuế và có chính sách bình ổn giá để giúp doanh nghiệp ổn định chi phí đầu vào”, bà Anh nói thêm.
