Vì sao Việt Nam bị đưa vào “blacklist” nghiêm trọng nhất?
 |
| Quyền sở hữu trí tuệ và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ không còn là một khái niệm xa lạ với người dân, tổ chức và doanh nghiệp trên thế giới cũng như tại Việt Nam. Tuy vậy, việc thực thi những quy định pháp luật nhằm hiện thực các quyền sở hữu trí tuệ vẫn là vấn đề khá nan giải. |
Sau nhiều năm nằm trong danh sách “theo dõi”, việc Việt Nam bị đẩy lên mức PFC là do USTR đánh giá chúng ta “không đạt được tiến triển đáng kể” trong thực thi bảo hộ sở hữu trí tuệ (IP). Mỹ đặc biệt quan ngại 3 lỗ hổng lớn:
Một là vi phạm bản quyền số: Các nền tảng như Xoilac TV, Fmovies… bị nhắc tên đích danh vì tiếp tục “lách luật” phát sóng lậu thể thao và phim ảnh dù đã bị chặn.
Hai là hàng giả trên sàn TMĐT: Tình trạng hàng nhái tràn lan trên mạng xã hội và các sàn TMĐT lớn nhưng mức xử phạt bị cho là chưa đủ sức răn đe.
Ba là lỗ hổng thực thi tại biên giới: Lực lượng Hải quan hiện thiếu thẩm quyền để chủ động tạm dừng thủ tục đối với hàng hóa quá cảnh bị nghi ngờ giả mạo.
Trong vòng 30 ngày tới, Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) sẽ xem xét mở cuộc điều tra theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Nếu cuộc điều tra diễn ra, Việt Nam có thể đối mặt với: Siết chặt kiểm soát hàng xuất khẩu tại cửa khẩu Hoa Kỳ; Áp dụng các biện pháp thuế quan trừng phạt nhằm tạo lợi thế đàm phán song phương;
Doanh nghiệp Việt cần “lá chắn” gì?
Sở hữu trí tuệ nay đã trở thành một tròng những “luật chơi mới”. Để giảm thiểu rủi ro, doanh nghiệp cần khẩn trương thực hiện các bước sau:
Rà soát “tổng thể” tài sản IP: Kiểm tra tình trạng bảo hộ nhãn hiệu, kiểu dáng và đặc biệt là tình trạng sử dụng phần mềm bản quyền (đặc biệt trong thiết kế và kỹ thuật).
Chuẩn hóa hợp đồng: Bổ sung các điều khoản chặt chẽ về IP trong giao dịch với đối tác quốc tế để tránh bị kiện tụng hoặc từ chối đơn hàng.
Thận trọng với OEM: Các doanh nghiệp gia công (OEM) phải chứng minh được quyền sở hữu trí tuệ đối với các mẫu thiết kế và nhãn hiệu đang sản xuất.
Việc rơi vào “danh sách đen” PFC là một hồi chuông cảnh tỉnh: Trong thương mại quốc tế, sở hữu trí tuệ là tiêu chuẩn bắt buộc, không phải là lựa chọn. Doanh nghiệp nào thích nghi sớm sẽ tạo được lợi thế cạnh tranh, ngược lại sẽ đối mặt với rào cản pháp lý khắc nghiệt từ thị trường Mỹ.
